Notísia foun


Ain-katar wainhira rona ritmu muzika Kizomba no sinti nia melodia murak, kaman no sensual, kebit ita atu dulas isin no hamamar kanotak nene’ik maibe bebe’ik. La para! Ida nemak “efek” dansa tradisional angolana (Angola nian) nebe hun iha tinan 50/60, revolusiona hikas iha ’80-tal, no sai famozu ka popular iha tinan ’90 nia laran mai to’o agora.

KIZOMBA iha lian angola Kibundu signifika “FESTA” – festa povo nian. Dansa ida ho ritmu no movimentu nebe “lento” ka “neneik” los, halo dansa-na’in sira sinti kaman no “nikmat” iha hakat no dulas. Lalu terserah anda, “senti de’it”.

Kizomba Angola nian, pais irmaos sira haklaken tutan ba mundu, ema hotu rende no contagiado. Timor-Leste mos se’es la-biban husi “ritmo frenetico” ne’e.

Hafoin “Restaurasaun Independensia” iha 20 Maiu 2002 Timor-Leste sofre ho influencias husi li’ur “de varia ordem”, e, ida mak kultura muzika. Muzika sira ho jenru hip-hop, rap no ate kizomba “invade” tiha ona fatin (espaço) foin-sa’e sira nian, jerasaun post independensia. Signifika Timor nia “dahur”, “tebe-tebe” no tradisional “kore-metan” enfrenta risku lakon ho tempo, e, ate, “em vias de extinção”. Será?!

Hakat mai iha 2018 Timor-Leste komesa intregado ho partisipasaun iha eventos culturais, kursu dansa “Semba no Kizomba” realiza husi grupo Uniculturas – Unidos pela Integração – iha Brazil.

Kizomba konkista publiku cada vez mais diversificados ho nia ritmu “sensual”. Apresia ho “genro” ne’e nia prezensa, timoroan sira (muzisian) mos kanta, kompor, hakerek no produz ona muzika Kizomba, hodi anima parnorama muzika Timor-Leste nian.

Foin lais ne’e, artista mais famozu iha “rai-li’ur”, Dalia Kiakilir,  lansa nia knanuk ida ho titulo “I’m timorese & I’m proud”. Sound patriotico no foti moral, auto-estima nudar timoroan, liliu sira nebe mak iha diaspora. La kleur, Dalia mosu no sadik ita ho “BABY ROMANSA” feat ho Rikii, convida ita atu dansa hamutuk, fo hakat no dulas tuir ritmu Kizomba – Timor nian. Sim, KIZOMBA ho nia “magia-hipnotika”. Tidin ita nia emosaun, isin nakdedar no klamar namlele, mo’ut iha ritmu no lia-fuan.

Fans sira la nega, no reasaun sira hatudu katak muzika ne’e kualidade no furak atu rona ho “nonton” bebeik. Se iha par ida hamrik dansa tiha hodi hamaus ain-katar.

“Muzika ne’e furak demais…, abin no maun nia style “cocok” duni ba Kizomba”, komenta ida, no seluk admiti “timor sidauk iha muzika ho kualidade hanesan ne’e”. Laiha duvida muzika ne’e provoka duni ita atu “bo’ok-an”. Maibe curioso mos ho publiku sira nia observasaun ba kualidade lian Dalia “lian romantika” ho Rikii nian “furak”. Pois, gosto ne’e ida-idak nian.

Song composed husi Rikii (JTWO) no portugues lyric husi Dalia Kiakilir (DK) ho conteudo romantiku, DOMIN  no SAUDADES. Intertenimentu nebe ida-idak mak bele consome konforme “situasi dan kondisi” iha fatin nebe de’it hela ba.

“Fiar katak bele oferese enterteinamentu balu ba ita hotu konforme ita nia situasaun iha nebe deit ita horik ba” – Hakerek Rikii iha nia channel youtube “Jtwo Music Video”.

Iha biban hanesan, Kiakilir mos la husik le’et de’it momemtum ne’e hodi dehan buat ruma konaba performance ne’e. Katak, “muzika ne’e universal no kanta Kizomba ne’e prazer ida”.

“When work is a pleasure, life is a joy”, dehan Dalia iha nia facebook, nudar forma ida partilha ho fans sira nia reasaun ba muzika ne’e. Iha dalen Tetun dehan “wainhira ita halo buat ruma ho prazer, moris ne’e sai ksolok no furak liutan”.

Dalia hatutan iha media sosial “artista timor oan sira hotu foin sa’e hatudu ona katak sira bele tamba sira nia kreatividade mos la haketak-a’an ho artista sira seluk iha mundo rai klaran.” 

Kizomba mai to’o ona iha Timor-Leste no laiha dalan atu “inverte”, saa-tan atu satan hasoru ho “ita nian rasik”. Hela nudar dezafiu ida ba jerasaun foun sira, atu hili defende, dezenvolve no promove “ita nian” ka aseita (adapta) ho evolusaun mundu nian nebe cada vez mais dinamiku no globalizadu. O desafio está entregue!

Ate lá, mai ita “dahur” hamutuk ho Dalia no Rikii iha ritmu Kizomba “BABY ROMANSA”. – https://www.youtube.com/watch?v=56dURMjTFvg

Arlindo Fernandes

Please follow and like us:

NOTÍSIA FOUN

Site Statistics

  • Users online: 1 
  • Visitors today : 201
  • Page views today : 233
  • Total visitors : 240,097
  • Total page view: 346,385