Notísia foun


Timor Post (01/12/2020)- Deputadu Bankada Fretilín, David Mandate husu ba Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak atu halo investigasaun ba Ro Haksolok.

Mandate hato’o preokupasaun ne’e iha debate jeneralidade proposta orsamentu jerál estadu 2021  iha uma fukun Parlamentu Nasionál, tersa (01/11) lokraik.

“Diskusaun ba kazu Ro Haksolok ne’e kleur loos ona. Ha’u husu ba governu hotu no ba Primeiru Ministru halo tiha investigasaun ida atu ita haree to’ok verasidade ne’e iha ne’ebé ninia fenómenu ne’e iha ne’ebé atu nune’e labele dun ba malu hela de’it kona-ba kazu Ro Haksolok ne’e “, Mandate sujere.

Polémika roo haksolok mosu bainhira Autoridade Rejiaun Adminsitrativa Espesiál  Oekuse Ambeno (RAEOA) propoin tan orsamentu Milaun 14 hodi finaliza konstrusaun roo ne’ebé tama iha lista auditoria ka sei iha hela problema nia laran  tanba roo refere selu ona 100% maibé to’o ohin loron sedauk mai TL.

Entretantu antes ne’e, Bankada opozisaun CNRT kontinua halo krítika hasoru prosesu konstruksaun Ferry Haksolok ne’ebé hatudu malorek indísiu krime ne’ebé komete hahú husi eis Prezidente Autoridade RAEOA-ZEESM, Marí Bim Amude Alkatiri.

Liuhusi konferénsia ba imprensa, Kuarta (25/11/2020), iha Sede Sentral, Bankada CNRT la konkorda ho desizaun husi Governu lideradu Taur Matan Ruak atu hasai tán povu nia osan Miliaun $16,9 hodi selu ferry Haksolok  ne’ebé oras ne’e ferrujen tiha ona, inklui Konstrusaun Pontões atu ró atraka.

Bankada CNRT nota katak RAEOA-ZEESM sei iha saldu jerensia Miliaun $177.4 ne’ebé autoridade subar ba Parlamentu Nasionál atu asesu paradeiru husi osan ida ne’e. Tanba-ne’e mak laiha fatin ba RAEOA atu husu tán osan ba Governu Sentral.

Bankada CNRT relata informasaun husi Prokuradór Jerál Repúblika José Ximenes iha mídia katak ferry Haksolok iha hela prosesu investigasaun kriminál nia laran. Bankada CNRT konsidera katak tuir loloos Governu labele halo tán pagamentu ba objetu krime nian ne’ebé iha hela prosesu investigasaun kriminál nian.

Bankada CNRT konsidera laiha serteza ka garantia ba Timor-Leste katak hafoin Governu injeta tán osan hamutuk Millaun $16,9 iha proposta OJE 2021, atu nune’e bele lori ferry Haksolok mai iha Timor-Leste. Maibé dadaun ne’e kompañia Atlantic Eagle Shipbuilding Lda. bankarrota tiha ona, aleinde ne’e kondisaun ferry Haksolok mós at lós ona tanba para kleur iha tasi laran no ferrujen hotu ona.

Aleinde indísiu krime no eskándalu ferry Haksolok nian, Bankada CNRT mós hakarak informa ba públiku katak Autoridade RAEOA-ZEESM komete irregularidade ba indísiu krime nian ne’ebé fó prejuízu ba Estadu Timor-Leste, hanesan: RAEOA-ZEESM deve hela ba kompañia Instituto de Soldadura e Qualidade ka ISQ osan besik Rihun $600. Bankada CNRT konsidera Autoridade RAEOA-ZEESM konsentemente halo polítika omisaun ne’ebé sei fó prejuízu ba Estadu Timor-Leste.

Ho faktu sira relasiona ho eskándalu ferry Haksolok hanesan mensiona iha leten ne’e maka Bankada CNRT deklara ba públiku ezijénsia sira hanesan tuir mai ne’e:

  1. Bankada CNRT hakarak hatene bainhira maka Ministériu Públiku atu avansa eskándalu akizisaun ferry Haksolok ne’e ba Tribunal, tanba Câmara de Contas nia auditária iha 2018 deskobre ona indísiu krime ba ferry Haksolok, maibé tanbasá mak prosesu investigasaun ba ferry Haksolok ne’e lori tempu naruk liu.

  2. Ferry Haksolok agora iha prosesu investigasaun Ministériu Públiku nune’e labele bo’ok, inklui labele aumeta tán osan. Ezemplu projetu balun husi projectos 143 ne’ebé Governu labele selu tanba tama hela prosesu investigasaun kriminál nian, nune’e laiha razaun atu Governu ida ne’e atu tau tán osan ba ferry Haksolok.

  3. Husu ba Câmara de Contas no Ministériu Públiku atu obriga autoridade RAEOA-ZEESM hatudu Konta Bankária ba Osan Miliaun $177.4 de dolares ne’ebé Autoridade rai iha Banku Komersiál maibé seidauk hetan auditória. Bankada CNRT hakarak hatene osan ne’e nia jurus ka funan hahú husi osan ne’e depozita iha Banku to’o ohin loron, inklui Miliaun $35 de dolares iha Fundu Ekonomia Dezenvolvimentu (FED) ne’ebé kapitalizadu ona.

  4. Bankada CNRT husu ba Ministériu Públiku atu hatene prosesu sosa USB ida ho folin $450 ne’e la’o to’o ona iha ne’ebé? Tanba Bankada CNRT fiar katak Ministériu Públiku iha kapasidade atu investiga Eskándalu USB Karun liu iha Mundu ne’e ho fásil, públiku presiza hatene prosesu USB $450 ne’e to’o iha ne’ebé no la’o oinsá ona?

  5. Bankada CNRT ezije ba Governu de Faktu Inkonstitusionál atu labele aproveita Asaltu Podér ne’e atu salva Mari Alkatiri ba osan Miliaun $17 de dolares resin ne’ebé mout ona iha Tasi Portugál nian.

  6. Bankada CNRT husu ba Ministériu Públiku atu halo servisu imparsiál no aplika doutrina katak ema hotu hanesan iha Lei nia oin. Labele halo favoritizmu ba Mari Alkatiri no indivíuu sira seluk ne’ebé halo abuzu de uzu ba povu nia osan iha RAEOA-ZEESM. Enkuantu Ministériu Públiku aselera prosesu hasoru sidadaun sira seluk.

Bankada CNRT konklui katak eskándalu Ferry Haksolok ne’e hatudu momoos oinsá estadu tomak monu tiha ba Dr. Mari Alkatiri nia mafia ho nia belun Estranjeiru Luis Pité hodi haknauk Estadu nia osan. Osan Miliaun $17 ne’ebé Mari Alkatiri selu tiha ba Atlantic Eagle Shipbuilding Lda ne’e lakon saugati de’it no estadu tenke hasai tan Povu nia osan hodi taka osan ne’ebé Mari Alkatiri ho nia belun sira fahe tiha ona ba malu.

Eskándalu Ferry Haksolok ne’e mós tau em kestaun Títulu “Bom Jestór” ne’ebé Fretilin tula ba Mari Alkatiri nia leten. Sera ké “Bom Jestór” ne’e maka signifika selu 100% ba sasán ne’ebe seidauk konklui nia konstrusaun? Ka “Bom Jestór” ne’e maka signifika Fakar tiha Povu nia osan Miliaun $17 ba Ferry Haksolok hafoin husu tan Estadu atu hasai tan osan atu selu ferry ne’ebé oras ne’e ferrujen hela iha tasi laran.

“Eskándalu Ferry Haksolok ne’e hatudu momoos oinsá hahalok Anti Estadu husi Mari Alkatiri tanba Lider Anti Estadu maka fakar tiha Estadu nia osan saugati de’it depois hakarak husu tán osan atu taka osan ne’ebé nia gasta tiha ona,” subliña iha komunikadu ne’ebé responsavel husi Presidente Bancada CNRT, Duarte Nunes.

(Jornalista: Jaime Pires)

Please follow and like us:

NOTÍSIA FOUN

Site Statistics

  • Users online: 1 
  • Visitors today : 1,054
  • Page views today : 1,530
  • Total visitors : 146,692
  • Total page view: 210,502

PUBLISIDADE

KLIK IHA NE'E

KLIK IHA LOGO CNRT: Kayrala Xanana Gusmão Hakerek Karta ba Maijor Jeneral Lere Anan Timur